 |
"Ze vroegen me een keer zes koeien op hun rug te leggen. Op een rijtje, met hun poten in de lucht. Een boer zou er dan op een krukje naast gaan zitten om ze te melken. En dat alles moest dan 'ambachtelijk melken' voorstellen. Ga maar naar een andere boer, heb ik toen gezegd. Een koe laat je niet op haar rug liggen. Dat is een onnatuurlijke positie voor zo'n dier."
Dat vertelt Eef Vernooy, eigenaar van een veefokkerij in 't Goy, een klein plaatsje bij Houten in Utrecht. Waarschijnlijk kent bijna iedereen zijn koeien. Ze zijn vaak te zien in de reclamefilmpjes van Melkunie. Nou moet worden gezegd dat alles wat die koeien in die spotjes doen, er vrij onnatuurlijk uitziet. Botten begraven is geen dagelijkse bezigheid voor de gemiddelde koe. Op een luchtbed in een zwembad drijven ook al niet. En de meeste koeien zitten niet graag in een motorzijspan. Waarom werkt Vernooy daar dan wel aan mee? Het antwoord op die vraag ligt voor de hand: de koeien doen niet wat je ziet. Een koe van Vernooy heeft nog nooit een bot begraven en nog nooit dreef een van zijn koeien op een luchtbed in het zwembad.
"Er wordt mij vaak gevraagd hoe we een koe op een luchtbed hebben gekregen," vertelt Peter Burger. Hij is radio- en televisieproducer van het reclamebureau Lowe Kuiper & Schouten, de makers van de Melkunie-spotjes. "Dan zeg ik heel flauw: 'Nou, je begint met een leeg zwembad. Je pakt een luchtbed, legt er een koe op en vervolgens laat je het zwembad heel langzaam vollopen en dan duim je dat de koe blijft liggen.' Maar zo gaat het natuurlijk niet." Hoe het wel gaat? Hmm, manager Robert van Dijk van het reclamebureau vertelt dat liever niet. "Dat haalt de magie rondom de filmpjes weg," vindt hij.
 |
Gelukkig is Burger wat spraakzamer. "We hebben eerst het luchtbed gefilmd dat in het zwembad dreef. Zonder koe. We hadden alleen wat gewichten op het luchtbed gelegd, zodat het leek alsof er iets zwaars op lag. Vervolgens hebben we de koe in de studio voor een blauwe wand gezet en haar gefilmd. Zo'n dier gaat in het warme studiolicht al gauw op z'n gemakje liggen, dus daar hoef je geen moeite voor te doen. De computer vervangt tenslotte de blauwe achtergrond door het beeld van het zwembad met het luchtbed en klaar is Kees."
Geen bommetje!
Aan dit filmpje, dat iedereen lijkt te kennen door de uitspraak "Ik had nog zo gezegd: geen bommetje!" werkten overigens geen koeien van Vernooy mee. Simpelweg omdat het spotje in Zuid-Afrika is gefilmd. Burger: "We moesten die commercial begin dit jaar maken en toen was het hier nog niet zonnig genoeg."
De bottenbegravende koe is wel van Vernooy. "Dat is Lize 255," meldt de veefokker trots. Ze zit al zes jaar in de showbizz. "Ze is niet alleen een mooie koe, maar ze is ook heel wat gewend," zegt de veefokker trots. "Ze is heel rustig, je kunt van alles met haar doen. Ik heb d'r zelfs een keer mee naar een restaurant genomen. Kan allemaal. Komt ook door haar ervaring. Ze heeft al zoveel gedaan: fotosessies, reclamefilmpjes, noem maar op. Ze heeft ook een rustgevende werking op de andere koeien. Als we voor een filmpje meerdere koeien nodig hebben, dan moet zij erbij zijn. Ze geeft het goede voorbeeld."
Maar hoe zat het nou met dat bot? Vernooy lacht. Buiten op het erf van zijn boerderij laat hij de kuil zien waar hij Lize 255 heeft laten oefenen. "De truc is dat de koe gewoon rustig in die kuil staat te eten. Op de bodem ligt wat voer dat ze erg lekker vindt. De achterkant van de kuil is niet steil, maar loopt heel geleidelijk af. Er ligt genoeg voer om ervoor te zorgen dat ze even blijft staan. Net buiten het beeld zit een man die wat handjes aarde achter de koe neergooit, zodat het lijkt alsof de koe met haar poten aan het graven is. Het mooie is dat een beetje van die aarde de koe raakte. Dat kriebelde blijkbaar een beetje, want ze begon met haar staart te zwaaien. En daardoor lijkt het helemaal alsof ze druk bezig is."
Het welzijn van de koe komt bij Vernooy op de eerste plaats. "Ik laat ze alleen dingen doen die in hun natuurlijke gedrag passen. Als Lize een bot begraaft, staat ze gewoon rustig te eten. Ik wil mijn dieren niet blootstellen aan stress. Die televisiemensen begrijpen dat ook wel. Als ik met Lize in een studio ben, dan houdt het na een uurtje of anderhalf filmen echt op. Doet ze niks meer. Zelf heb ik het meestal ook wel gehad na die tijd. 'Moet de koe even rust hebben?' vraagt de filmploeg dan. Ze begrijpen dat dat nodig is. En na wat rusten heeft Lize er weer zin in."
 |
Iemand van de Dierenbescherming vroeg Vermooy eens: "Maar als zo'n koe nou kon kiezen tussen een dagje grazen in de wei of een dag filmen in een hete studio, wat denk je dan dat ze zou doen?" Daarop zei Vernooy. "Het antwoord leek me logisch. Natuurlijk kiest die koe voor de wei, maar dat wil niet zeggen dat zo'n dier zich in de studio niet op zijn gemak voelt. Het beste bewijs daarvoor is dat Lize in de studio gewoon gaat staan herkauwen. Koeien hebben meerdere magen, op rustige momenten boeren ze het voedsel dat ze eerder gegeten hebben op en gaan dat opnieuw kauwen. Een koe met stress herkauwt niet, dat doet ze alleen als ze zich rustig voelt."
Hoe laat je een koe schreeuwen?
Het herkauwen komt trouwens nog wel eens goed van pas ook. De koeien van Vernooy doen ook fotosessies voor affiches van Melkunie. Voor één van die platen moest een koe als Oranje-supporter worden afgebeeld. Een Oranje-petje en een sjaal doen al wonderen, maar wat is het meest typerende kenmerk van een supporter? Precies, hij staat te schreeuwen. Tja, krijg dat maar eens voor elkaar bij een koe. Maar Lize 255 loste het probleem zelf op door te herkauwen. Daardoor had ze steeds even haar bek open. Klik, de foto werd gemaakt en heel Nederland denkt een schreeuwende koe te zien.
 |
600 kilo in een zijspan
Het is eigenlijk allemaal zo simpel. Neem nou de Melkunie-commercial waarin een koe in een zijspan zit. "Da's onmogelijk," legt Vernooy uit. "Zo'n koe weegt 600 kilo, die kan nooit in zo'n zijspannetje." Hoe los je dat op als filmmaker? Eenvoudig, je zet de motor-met-zijspan op een trailer. Je sloopt de bodem uit het zijspan, zodat alleen de zijkanten nog overblijven. Vervolgens laat Vernooy Lize 255 de trailer oplopen, totdat ze tussen de wanden van het zijspan staat. Acteur Peer Mascini gaat ernaast op de motor zitten. De camera-crew staat voor op de trailer en vervolgens wordt de trailer door een busje voortgetrokken. De camera filmt natuurlijk alleen de bovenkant van het geheel: de koe in het zijspan en de motor met Mascini. De close-ups van Mascini en Lize 255 werden zo gemaakt. Daarnaast waren er echter ook nog een paar shots nodig van de motor-met-zijspan in zijn geheel. Met koe. Dat was een probleempje: de trailer-truc kon daarbij niet worden gebruikt. De oplossing was een nep-koe. Omdat die alleen van veraf wordt gefilmd, valt dat nauwelijks op. En omdat de acteur geen motor kan rijden, werd hij ook nog eens vervangen door een stand-in.
 |
 |
 |